Xəbər verdiyimiz kimi, bu gün Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günüdür. Zaman-zaman müxtəlif yerlərdə uşaqların hüquqlarının pozulduğu, zorakılığa məruz qalması ilə bağlı hallara rast gəlirik. Bəs, Azərbaycanda uşaqların hüquqları necə qorunur?
Hüquqşünas Ələsgər Məmmədli “Yeni Sabah”a Azərbaycanda bu sahədəki vəziyyətdən danışıb:
“Bu, çox önəmli, əlamətdar gündür. Çünki uşaqlar bizim gələcəyimizdir və biz gələcəyimizə nə qədər çox qayğı göstəririk, nə qədər zaman ayırırıqsa, bu, onların öz gələcəklərinə yönəlik investisiyadır. Dominos pizza
Azərbaycan BMT-nin Uşaq hüquqları konvesiyasına qoşulub. Eyni zamanda uşaqların hüququnun qorunması ilə bağlı hüquqi öhdəlikləri də var. Bu baxımdan düşünmürəm ki, uşaqlara yönəlik hansısa böyük problemlər var. Ümumiyyətlə, problemlərin içərisində uşaqlar problemi var. Məsələn, təhsilimizin səviyyəsi və təhsildəki keyfiyyət məsələsi bilavasitə uşaqlara və onların gələcək həyatının formalaşmasına təsir edən məqamdır. Buradakı problemlər təbii ki, tək uşaqların deyil, böyüklərin də problemidir. Amma uşaqlara aid bir problemdir.
İkinci böyük problem zamanımızın yaratdığı yeni informasiya və kommunikasiya texnologiyalarının uşaqların fiziki inkişafına mənfi təsiridir. Yəni doğru istifadə olunmadığı zaman uşaqlar təəssüf ki, fiziki inkişafdan məhrum olub, daha çox telefon, kompüter arxasında qalırlar. Bunu bir formada ailə və cəmiyyət balanslaşdırmalıdır. Düşünürəm ki, burada aydın mövqeyimiz, konsepsiyamız yoxdur. Amma bu, tək dövlətin deyil, cəmiyyətin də işidir.
Ümumilikdə uşaqların hüquqi aspektdən problemləri yoxdur. Əlbəttə ki, praktik olaraq məsələn, son Elina olayında biz gördük ki, məktəblərimizdə xüsusən, yetkinlik yaşında olan, bu dövrü yaşayan uşaqların kifayət qədər psixoloji və ya gündəlik problemlərini müzakirə edib, onlara doğru yol göstərən mütəxəssislərimiz əskikdir. Ailələr bununla bağlı bilgili deyil. Bəzən zaman ayırıb maraqlanmaq əvəzinə tənhalığa sövq edirlər. Bu da uşaqların psixoloji inkişafına mənfi təsir göstərir”.
Hüquqşünas uşaqlara qarşı zorakılıq hallarından da danışıb:
“Azərbaycanda məişət zorakılığı haqqında qanun qəbul olunub. Məişət zorakılığı yalnız ərin arvadı döyməsi deyil. Eyni zamanda ailə üzvlərinin zəif olan fərdinə yönəlik şiddəti də əhatə edir. Bura uşaqlar, yaşlılar da daxildir. Ona görə məişət zorakılığının ən elementar hissəsi bizdə uşaqlara istiqamətlənib.
Bəzən mental olaraq “Qızını döyməyən dizini döyər “ prinsipi ən böyük faciələrdən biridir. Təbii ki, söhbət tək qız övladından getmir. Bəzi valideynlər onları döyərək tərbiyə etmək, istədikləri vaxt bir şillə, qapaz vurmaq kimi haqqı olduğunu düşünür. Bu, məişət zorakılığının ən vəhşi və mental xüsusiyyətidir. Təəssüf ki, bəzən bunu müəllimlər də davam etdirir. Təhsil müəssisələrində yayılan videolardan bunu görürük. Buna qarşı sistemli mübarizə iki formada olur. Birincisi, maarifləndirmə və bu prosesə aparacaq yolu əvvəldən müəyyənləşdirmək. İkincisi, öncədən tədbirlər görmək və hüquqi məsləhət verməkdir. Bunların hər ikisi bizdə axsayır”.
Ə.Məmmədli bildirib ki, məişət zorakılığı haqda qanunda 3 prinsipial məqam var:
“Bəzən məişət zorakılığına məruz qalanları biz təcrid edib ayrıca qoruma altına almaq istəyirik. Bununla bağlı təssüf ki, elə bir infrastrukturumuz yoxdur. İstər qadınlara, istərsə də uşaqlara aid olsun. Bu da məişət zorakılığının davamına bir növ yaşıl işıq yandırmaqdır. Digər məqam isə bəzən mental olaraq polislər və hüquq mühafizə orqanları bu problemlərə ailəiçi problem deyib keçir və bunu hüquq müstəvisinə daşımırlar. Bu da dövlətin qarışmaq və qarşısını almaq öhdəliyində müəyyən problemlər yaradır”.
Əsmər Qabil
Telegram kanalımız
