Rusiya üçün sülh yolunda irəliləyişin məhz Rusiya ilə əlaqələndirilməsi, Rusiyanın Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli prosesinin moderatoru və memarı kimi çıxış etməsi son dərəcə vacibdir.
Yenisabah.az xəbər verir ki, bunu MDBMİ-nin Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Sergey Markedonov “Faktor Silı” proqramının buraxılışı zamanı bildirib.
Rusiyalı ekspert deyib: “Bu mənada nəzarət, hansısa yeni gündəm tapmağa çalışmaq vacibdir. Yəni Ermənistan və Azərbaycan təkcə atəşkəsin pozulmasından danışmasın, həm də iqtisadiyyatdan, münaqişə ilə birbaşa əlaqəsi olmayan məsələlərdən söz açsınlar. Moskva bu "nou-hau"nu həyata keçirməyə çalışır. Toyuqlu pizza
May ayında Qərbin müxtəlif paytaxtlarında danışıqlar aparıldı, lakin könkretləşdirməyə gəldikdə, Moskvada ən azı müəyyən konkretliklər var, yəni mən nəqliyyat kommunikasiyalarının blokdan çıxarılmasını nəzərdə tuturam. Moskva üçün asta, mütərəqqi addım atma, hər iki tərəfin Moskvanı kompromislərin etibarlı təminatçısı kimi qəbul etməsi vacibdir".
"Moskva və Vaşinqtonun vasitəçiliyində hər şey eyni deyil. Söhbət hərəkətlərin ardıcıllığından gedir. Vaşinqton müəyyən bir sənədi imzalamaqda israrlıdır. Amma kağız üzərində yazılan yerinə yetiriləcəkmi? Ən böyük məsələ budur. Bu mənada Moskva deyir: gəlin bunu canlı bir prosesə çevirək, sonra isə təcrübədə görülənlərin təsbiti kimi nəticə olaraq sənədi təqdim edək”, - ekspert yanaşmalardakı fərqi izah edib.
Markedonov qeyd edib ki, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli məsələsində “biz demək olar ki, hər şeyi müzakirə etmişik, yalnız təfərrüatlar qalır” və onlar onilliklərdir ki, təkrarlanır:
“Çoxları hesab edirdi ki, Ermənistan rəhbərləri "Qarabağ" sözünü dilə gətirən kimi və bölgənin Azərbaycanın bir hissəsi olduğunu söyləyən kimi birdən hər şey öz həllini tapacaq və hər şeyi həll edəcək müəyyən sülh müqaviləsi imzalanacaq. Amma münaqişə təkcə Qarabağın və onun statusunun problemi deyil, bu, mübahisəli Qarabağdan kənarda sərhədin delimitasiyası və demarkasiyası problemidir, anklavlar problemi var, nəqliyyat kommunikasiyaları problemi var.
Ermənistan rəhbərliyi niyə üçtərəfli bəyanata bəzi düzəlişlər etməyə çalışır? Məhz ona görə ki, bu, bir bəyanatdır, məhz ona görə ki, bu, razılaşma deyil.
Bir çox ekspertlər böyük terminoloji səhvə yol verirlər, lakin bu, mənanın təhrif olunmasına gətirib çıxarır. Bu, parlamentdə ratifikasiya olunmamış bəyanatdır, onun məcburilik funksiyası yoxdur. Bunlar İkinci Qarabağ müharibəsi, silahlı qarşıdurmanın sonunda vəziyyəti düzəldən bəzi tövsiyələrdir. Hər iki tərəf bəyanata müəyyən düzəlişlər edib.
Markedonovun sözlərinə görə, erməni tərəfi "dəhliz" sözündən qorxur:
“Lakin söhbət Naxçıvanı Azərbaycanın qərb rayonları ilə birləşdirəcək hansısa transsərhəd məkanından getmir. Söhbət Ermənistan ərazisindən keçəcək yoldan gedir. Ermənistan tərəfi niyə bunu təfsir verilməsinə çalışır? Çünki sözlər hər hansı bir liderə, istənilən sadə erməni üçün artıq kifayət qədər ağır səslənirdi - Azərbaycanın ASSR sərhədləri daxilində ərazi bütövlüyünün, Qarabağın Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanınması. Deməli, təfərrüatları elə düzəltməyə çalışırlar ki, yeni məğlubiyyət kimi görünməsin".
"Bu fikir (Ermənistandan keçən yola yalnız Ermənistan nəzarət edəcək - red.) niyə indi gündəmə gəlib? Çünki Ermənistan belə həssas sözləri çox işlədib. Artıq Ermənistan daxilində hansısa güzəşt siyasəti təklifləri xüsusilə ağrılı şəkildə qarşılanır, həm də Paşinyan və komandası bildirdi ki, ərazi bütövlüyü baxımından Azərbaycana güzəştə getməyə hazırıq, lakin Ermənistanın ərazi bütövlüyü müqəddəs və toxunulmazdır.
Hər kvadratmetr müzakirə obyekti və mürəkkəb kompromislər mövzusu olacaq ki, bu da vəziyyəti daha da gərginləşdirir. Danışıqların intensivləşməsi İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrindən sonra, güc faktorunun özünü bəyan etdiyi vaxt baş verir. Bakının yeni, əlavə imkanları var. İrəvan buna çox da sevinmir və xoşagəlməz qərarların qəbulunu yubatmaq üçün əlavə ipucu tapmağa hazırdır”, - deyə politoloq fikirlərini yekunlaşdırıb.
Telegram kanalımız
