Kiçik, lakin zəngin küncüt illərdir mətbəxdə və xalq təbabətində əsas yer tutur. Həm ağ, həm də qara küncütün tərkibi və istifadə formaları bir-birinə oxşasa da, bəzi fayda və xüsusiyyətlərdə fərqlər var.
Yenisabah.az alimlərin, dietoloqların və qida ekspertlərinin məlumatlarına əsaslanaraq küncütün geniş və elmi əsaslı təsvirini təqdim edir:
Küncüt (Sesamum indicum) yağ, toxum və un kimi müxtəlif formada istifadə olunur. Qara və ağ küncüt eyni bitkidən gəlir; əsas fərq qara toxumların qabığının saxlanıb-saxlanmamasıdır. Qara küncüt, adətən, daha qüvvətli, fındıqlı dada və daha yüksək antioksidant səviyyəsinə sahib hesab olunur. Dördpendirli pizza
100 qram küncüt təxmini olaraq yüksək enerji, yağ protein və lif mənbəyi verir. Eyni zamanda, küncüt kalsium, dəmir, maqnezium, fosfor, sink, mis və B qrupu vitaminlər kimi minerallar və vitaminlərlə zəngindir.
FAYDALARI:
1. Ürək-damar sağlamlığı
Küncüt sağlam yağlar (xüsusilə çoxdoymamış yağ turşuları) və fitosterollar ehtiva edir ki, bunlar xolesterinin tənzimlənməsinə kömək edə bilər. Küncütə məxsus lignanlar antioksidant fəaliyyəti ilə lipid profilinin yaxşılaşmasına və iltihabı zəiflətməyə yardımçı ola bilər.
2. Sümük və diş sağlamlığı (kalsium mənbəyi)
Xüsusilə qara küncüt hullları ilə birlikdə daha çox mineral saxladığından kalsium və maqnezium məzmunu daha yüksək ola bilər. Bu səbəbdən küncüt sümük sağlamlığını dəstəkləyən bitki mənşəli mineral mənbəyi kimi qiymətləndirilir, xüsusən süd məhsullarını az istifadə edənlər üçün faydalıdır.
3. Antioksidant və iltihab əleyhinə təsirlər
Küncüt tərkibindəki sesamin, sesamolin və digər fenolik birləşmələr antioksidant xüsusiyyətlərə malikdir. Bu birləşmələr hüceyrə zədələnməsinə qarşı müdafiə rolunu oynaya və iltihabı azalda bilər. Qara küncüt ümumiyyətlə daha çox antioksidant saxladığı üçün bu effektlərdə daha güclü hesab olunur.
4. Saç və dəri üçün ənənəvi faydalar
Ənənəvi Çin və Ayurveda təbabətində qara küncüt saç sağlamlığının qorunması və ağarmağın gecikdirilməsi üçün istifadə olunub.
5. Həzm və bağırsaq sağlamlığı
Küncüt lif baxımından zəngindir və bağırsaq hərəkətlərini tənzimləməyə, nizamlı həzmə yardımçı ola bilər. Eyni zamanda, toxumların yağ və protein tərkibi uzunmüddətli toxluq hissi verə bilər.
6. Qan şəkəri və metabolik təsirlər
Bəzi araşdırmalar küncütün qan şəkərinin tənzimlənməsində köməkçi ola biləcəyini göstərir, lakin şəkərli diabet və ya qlükoza tənzimləyən dərman istifadə edənlər üçün dəyişikliklər etməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşmək vacibdir.
Ehtiyat tədbirləri:
Allergiya: Küncüt allergiyası bəzi insanlarda ciddi reaksiya verə bilər. Əlamətlərə nəfəs darlığı, dəri tökülməsi və s. daxildir. Alergiyası olanlar küncütdən uzaq durmalıdır.
Ağ və qara küncüt ümumi sağlamlığı dəstəkləyən kiçik, lakin güclü qidadır: ürək, sümük, dəri və həzm sağlamlığına faydalı ola bilər. Qara küncüt bəzi minerallar və antioksidantlar baxımından üstünlük göstərə bilər, ağ küncüt isə mətbəxdə daha neytral və çoxistifadəli seçimdir. Hər hansı yeni qida rejiminə ciddi dəyişiklik etməzdən əvvəl, xüsusən də xroniki xəstəliyi və ya dərman istifadəsi varsa, mütəxəssisdən məsləhət almaq yaxşıdır.
Əsmətxanım
Telegram kanalımız
