Kələm qədim dövrlərdən bəri insan sağlamlığı üçün istifadə edilən ən faydalı tərəvəzlərdən biridir. O, vitaminlər, minerallar və antioksidantlarla zəngindir və həm təbii müalicə vasitəsi, həm də gündəlik qidalanma üçün əvəzsizdir.
Yenisabah.az xəbər verir ki, kələmin müxtəlif növləri (ağ kələm, qırmızı kələm, brokkoli, kələmbər) fərqli faydalara malikdir, lakin hamısı sağlamlıq üçün önəmli rol oynayır.
100 qram kələm təxminən: Sezar pizza
Kalori: 25 kcal
C vitamini: Günlük tələbatın 60%-i
K vitamini: Sümüklər və qan dövranı üçün vacibdir.
Liflər: Həzm sistemini dəstəkləyir.
Folat, maqnezium, kalsium: Bədənin ümumi fəaliyyətini yaxşılaşdırır.
Antioksidantlar: Xərçəngə qarşı qoruyucu təsir göstərir.
Kələm immuniteti gücləndirir. C vitamini ilə zəngin olduğu üçün immun sistemini gücləndirir, soyuqdəymə və qrip kimi xəstəliklərdən qoruyur. Antioksidant təsiri ilə sərbəst radikallara qarşı mübarizə aparır.
Həzm sistemini yaxşılaşdırır. Liflə zəngindir, bu da qəbizlik problemini aradan qaldırır. Mədə şirəsini tənzimləyir və həzm prosesini asanlaşdırır. Mədə yarası olan insanlar üçün xüsusi faydalıdır.
Kələmdəki sulforafan adlı maddə xərçəng hüceyrələrinin inkişafını ləngidir. Araşdırmalar göstərir ki, kələm yemək xüsusilə bağırsaq, ağciyər və döş xərçənginə qarşı qoruyucu təsir göstərir.
Kələm qan təzyiqini tənzimləyir və ürək xəstəlikləri riskini azaldır. Pis xolesterolu (LDL) azaldaraq damarların sağlam qalmasına kömək edir.
Kələm həmçinin C vitamini dərinin elastikliyini artırır, qırışların yaranmasını gecikdirir. Beta-karotin saçların sağlam böyüməsinə və parlaq olmasına kömək edir. Az kalorili və yüksək lifli olduğundan arıqlamaq istəyənlər üçün ideal qidadır. Bu qida maddələr mübadiləsini sürətləndirir və toxluq hissi yaradır. K vitamini və kalsiumla zəngin olduğu üçün sümükləri möhkəmləndirir, osteoporoz riskini azaldır.
Salatlar: Çiy kələm salatlarda istifadə edilə bilər. Bu, vitaminlərin maksimum şəkildə alınmasını təmin edir.
Şorba: Kələm şorbası həm dadlı, həm də arıqlamaq üçün faydalıdır.
Turşu: Kələm turşusu probiotik təsir göstərərək bağırsaq florasını yaxşılaşdırır.
Şirə: Təzə kələm şirəsi həzm problemlərini və mədə yarasını aradan qaldıra bilər.
Bişmiş Yeməklər: Qovrulmuş və ya buxarda bişirilmiş kələm həm ləzzətli, həm də faydalıdır.
Hansı növləri daha faydalıdır?
Ağ Kələm: C və K vitaminləri ilə zəngindir.
Qırmızı Kələm: Antosiyanin maddəsi ilə zəngin olduğu üçün güclü antioksidant təsir göstərir.
Brokkoli: Sulforafanla zəngindir, xərçəngə qarşı ən güclü qoruyucu təsir göstərir.
Kələmi kimlər yeməməlidir?
Tiroid problemləri olan şəxslər kələmi çox miqdarda yeməkdən çəkinməlidir, çünki tərkibindəki bəzi maddələr tiroid hormonlarının istehsalını azalda bilər. Qaz problemi olan şəxslər ehtiyatla istifadə etməlidirlər.
Qeyd edək ki, kələm sağlam həyat tərzini qorumaq istəyənlər üçün ideal bir qida mənbəyidir. Həm faydalı, həm də ləzzətli olması onun hər bir evin mətbəxində yer almasını zəruri edir.
Aytac Şahin
Telegram kanalımız
